Artikel uit de Libelle 

“Nog even over gisteravond…”

 

Hoe doe je dat? Met je partner praten over seks

Jij was moe en hij kwam te laat thuis. Toen jij zin had, kreeg hij ‘m niet omhoog en de dingen waar hij naar kijkt op internet, die wil jij niet. Sommige mensen kunnen zonder seks, maar de meesten van ons niet. Vanzelf gaat het alleen in de film. Als je het anders wil – of je vermoedt dat je partner het anders wil – dan moet je erover praten.  

 

De meeste van ons hebben met het volwassen worden het naïeve idee dat in een relatie alles vanzelf gaat, wel losgelaten. Over alles onderhandelen we en er worden compromissen gesloten. Anders stond de wc-bril altijd omhoog, dronk hij nog steeds direct uit het melkpak en kwamen de kinderen nooit op tijd op school. Door te praten en afspraken te maken, werkt een relatie. Ondanks de verschillen. Dat geldt voor de vakantiebestemming tot aan het opvoeden van de kinderen. Alleen op praten over seks rust nog een taboe, terwijl dat zo’n belangrijk onderdeel is van de relatie. Geven en nemen op dat vlak is essentieel om het fijn met elkaar te hebben met elkaar.

‘Twee keer in de week? Dat zijn vast geen mensen met jonge kinderen en een drukke baan!’ Naar andere mensen kijken, brengt je nergens. Wat wil jij? Even niks? Weet je het zeker? En je partner? Je kunt het laten lopen en hopen dat het goed komt als de kinderen groter zijn, je man weer werk heeft en jij weer slank bent. Maar waarom wachten? Over die vakanties zijn jullie het ook niet altijd eens, maar jullie gaan wel. Omdat jullie het nodig hebben. Soms is het fantastisch en soms hebben jullie twee weken regen, maar jullie maken er wat van. En zo zouden we eigenlijk ook tegen seks aan moeten kijken.

 

Kanarie in de mijnschacht

Volgens de Amerikaanse klinisch psycholoog en relatietherapie-goeroe Dr. Sue Johnson is seks de ‘kanarie in de mijnschacht’ voor relaties. Zoals de stervende kanarie in de mijn het eerste teken was voor mijnwerkers dat er te weinig zuurstof naar binnen kwam, zo is het haperende seksleven vaak een eerste teken dat de relatie ongemerkt verpietert. Johnson schrijft in haar bestseller ‘Houd me vast’ dat een verlies aan emotionele verbondenheid leidt tot het verdwijnen van fijne seks en het verdwijnen van fijne seks leidt tot een verlies aan verbondenheid. Veel stellen belanden in een neerwaartse spiraal: een afname van de lust leidt tot minder goede seks wat weer leidt tot minder seks, gekwetste gevoelens en een nog slechtere emotionele band wat uiteindelijk leidt tot het geheel uitblijven van seks.

 

Is seks dan zó belangrijk?

Ja en nee. Uit onderzoek van de American University in Washington bleek dat gelukkige stellen hun geluk maar voor 15 tot 20 procent toeschrijven aan een goed seksleven, maar dat ongelukkige stellen 50 tot 70 procent van hun narigheid toeschrijven aan hun seksuele problemen.

‘Gemiddeld wachten stellen zeven jaar voor ze met seksuele problemen naar de therapeut stappen’, zegt relatietherapeut Hilde Zuurman. ‘Mensen denken er zelf wel uit te komen, maar een druk leven, ruzies over huishoudelijke taken, geldzorgen, fysieke ongemakken: er zijn altijd excuses om het voor je uit te schuiven. Erover praten ís ook eng. Het is zó persoonlijk. En het kan confronterend zijn. De angst oproepen dat je niet voldoet of niet meer aantrekkelijk voor de ander bent. Maar je moet bedenken dat je partner net zo onzeker is.’

Een probleem in langere relaties is dat vrouwen vaak eerst meer emotionele verbinding willen voelen om open te staan voor seks en dat mannen emotionele verbinding juist zoeken via seks. In drukke levens waarbij partners elkaar gemiddeld niet meer dan twaalf minuten per dag spreken – en dan nog voornamelijk over praktische zaken, zo blijkt uit Amerikaans onderzoek – is het voor vrouwen vaak moeilijk om de knop om te zetten. En voor mannen is het moeilijk zich emotioneel open te stellen als ze zich keer op keer afgewezen voelen. ‘Mannen verbinden hun eigenwaarde aan hun prestaties in bed’, zegt seksuologe Vera Steenhart die veel voorkomende problemen uit haar praktijk bespreekt in haar boek‘Lust of last?’. ‘Ze kunnen seks heel moeilijk loskoppelen van wie zij zijn. Vrouwen schrijven lieve briefjes en organiseren leuke uitjes, maar mannen geven – én krijgen – graag aandacht via seks. Het uitblijven van seks zorgt voor onzekerheid en schaamte wat weer leidt tot een haperend libido.’

Volgens Steenhart schuilt er een groot gevaar in ‘scenario-seks’. ‘De partner die het minste behoefte heeft aan seks bepaalt vaak wanneer het gebeurt en wát er gebeurt. Dan wordt de seks een grijs gedraaid compromis van wat beide partners ooit wel wilden. Vaak is dat een veel te recht pad van A naar Z, waarbij Z is bereikt als de man klaarkomt.’ Beide partners zijn daar op een gegeven moment op uitgekeken, maar hebben niet de moed om het patroon te doorbreken.

‘Dan wil hij weer eens, maar dan zeg ik: ‘Het is elf uur, over zeven uur gaat de wekker weer’’, zegt Francien (39), moeder van twee jonge kinderen. En voor hem is die afwijzing weer een reden om het maandenlang niet meer te proberen. ‘We hebben het er weleens over dat we het vaker zouden moeten doen, maar het komt er gewoon niet van. En om eerlijk te zijn: na twaalf jaar vind ik ook niet zo spannend meer.’ Hanna (41): ‘Als we een weekend weggaan zonder onze drie dochters, dan zijn we vaak de hotelkamer nog niet binnen of hij bespringt me al. Nog voor we een woord gewisseld hebben, wil hij seks! Dan probeer ik hem maar zoveel mogelijk te ontlopen.’ Ook haar man voelt er die avond waarschijnlijk niet veel meer voor om het na het diner nog eens te proberen en verdiept zich veilig in al het moois op zijn iPad.

 

Onvervulde verlangens

Relatietherapeute Hilde Zuurman vindt het een plicht van stellen om dit soort patronen te doorbreken en de verlangens weer op elkaar af te stemmen. ‘Onvervulde verlangens kunnen zorgen voor een vlucht in porno of een affaire. Je hoeft absoluut niet iets tegen je zin te doen, maar misschien kom je er door een gesprek wel achter dat je partner je nog heel erg waardeert en begeert en kunnen jullie een stap in elkaars richting doen. Spreek uit hoe je in de stemming komt voor een vrijpartij en waar je weleens over fantaseert. Het gaat niet vanzelf, daar ben ik van overtuigd.’

Seksuologe Vera Steenhart vindt het aanpakken van seksuele problemen zelfs een plicht die even zwaar zou moeten wegen als de zorg voor de kinderen. ‘Misschien moet je een tandje harder werken, een beetje moediger worden, maar het is het waard! Ik heb regelmatig stellen voor mijn neus die totaal zijn vastgelopen en de afspraak met de scheidingsadvocaat al gemaakt hebben. Seksuele problemen zijn niet een teken van een slechte relatie, maar juist van een goede relatie. Een relatie die diep gaat en waarin partners bang zijn elkaar te kwetsen en verliezen. Na wat achterstallig onderhoud kan die advocaat vaak weer worden afgebeld.’  

 

Tenslotte enkele tips van relatietherapeute Hilde Zuurman:

  • Kies een neutraal moment om te praten over seks: niet in bed, niet tijdens een romantisch etentje en niet als de een ontspannen is en de ander gestrest uit het werk komt.
  • Begin bijvoorbeeld met een zin als: ‘Ik las laatst in een blad… dat zou ik ook weleens willen proberen.’ Of begin met een compliment: ‘Dat vind ik zo fijn als je dat doet.’
  • Stel de ander gerust: begin bijvoorbeeld met te zeggen dat je van elkaar houdt. Houd het luchtig, knipoog en zeg gaande het gesprek dat je de ander niet kwijt wilt.
  • Luister echt, laat de ander uitpraten en probeer niet gekwetst te reageren.
  • Neem aan dat het waar is wat de ander durft uit te spreken (dus niet minachtend snuiven of met de ogen te rollen).
  • Wees zo specifiek mogelijk over wat je wensen zijn. Vaagheid zorgt voor irritatie en druk. Als de een zegt ‘Alles moet kunnen toch? The sky is the limit’, krijgt de ander al snel angstige visioenen van bizarre fetishes en sm-spelletjes terwijl de wensen meestal niet zo extreem zijn. Durf door te vragen: ‘Bedoel je dit? Bedoel je dat?’
  • Bereid je voor en kies je woorden zorgvuldig. Spreek uit wat jij zou willen en niet wat je vindt dat de ander anders zou moeten doen. Verwijten gooien de deur op slot.
  • Zeg niet direct ‘nee’ op iets dat je best eens zou willen proberen. Soms weet je zelf nog niet wat je lekker vindt.
  • Spreek af dat het uitspreken van verlangens de ander tot niets verplicht. Bedenk dat een experiment is wat het is, een experiment. Als een van de twee partners het niks vindt, kun je ook halverwege besluiten niet verder te gaan of het niet weer doen.
  • Bedenk dat de ander ook bang is om jou kwijt te raken. Dat je misschien niet aan alle wensen van je partner kunt voldoen, betekent nog niet dat je niet bij elkaar past.
  • Maak het gesprek niet te lang (max 1,5 uur) en laat het even bezinken. Problemen hoeven niet dezelfde avond nog te worden opgelost.
  • Probeer de tongen los te maken door samen naar de film ’Fifty Shades of Grey’ te gaan.
 
MENU